Friesch dagblad
Start Omhoog NRC Handelsblad NRC Handelsblad EO Boekenwijzer Trouw Friesch dagblad Reform. Dagblad 1 Reform. Dagblad 2 RKNieuws.net De geheimen van Maria Magdalena Achtergronden Da Vinci Code gnosticisme Times of London Weekly Standard Catholic News Service Chicago Sun-Times New York Daily News CNN Crisis The Da Vinci Hoax Envoy Haaretz Daily Introvigne Our Sunday Visitor Pittsburgh Post-Gazette

 

Start
Omhoog

'Da Vinci Code: een spiritueel leeg boek'

Symposium over bestseller Dan Brown trekt veel belangstellenden

Friesch Dagblad, 24 februari 2005, Gerhard Bakker

Utrecht - De bestseller De Da Vinci Code van de Amerikaanse auteur Dan Brown is een spannende religieuze thriller, maar het zal eerder de secularisatie bevorderen dan dat het mensen interesseert in het christelijk geloof. "Het is jammer dat zo veel mensen voor waar aannemen wat Dan Brown allemaal bij elkaar fantaseert."

Dat zei prof.dr. Reender Kranenborg, hoogleraar theologie aan de Vrije Universiteit in Amsterdam, woensdag op een symposium in Utrecht over het boek dat in 2004 in Nederland alle verkooprecords voor volwassenenliteratuur verbrak. "Het is spannend en knap geschreven, en dat zal voor een groot deel de populariteit verklaren, maar tegelijkertijd bewijst het de kerk een bijzonder slechte dienst, omdat het de Rooms-katholieke Kerk in het verdachtenbankje plaatst en Opus Dei tot zondebok maakt."

Kranenborg noemde nog twee verklaringen waarom het boek zo populair is. "Ten eerste heeft het grote verhaal van het christendom voor veel mensen afgedaan. Veel lezers hopen (of hoopten) in dit boek een nieuw aansprekend verhaal te vinden, dat logischer is dan het irrationele christendom en dat bovendien de seksualiteit een duidelijke en positieve plaats geeft. Veel lezers zullen er elementen uit oppikken om ze op postmoderne wijze toe te voegen aan hun religieuze visie. Maar het zou me ook niet verbazen als veel anderen hun toch al niet zo'n sterke band met de kerk na lezing van het boek helemaal doorsnijden. In die zin bevordert het de secularisatie."

Samenzweringstheorie

In De Da Vinci Code heeft Brown een ingenieuze samenzweringstheorie uitgewerkt. Dat noemde Kranenborg als tweede reden waarom het boek zo populair is. Dergelijke theorieŽn spelen in op de angsten van mensen dat ze bedreigd en bedrogen worden. Het leidde in de zestiende eeuw tot heksenjachten, en later tot de jodenvervolgingen. SamenzweringstheorieŽn zijn nooit onschuldig, waarschuwde Kranenborg. De beschuldiging dat het Vaticaan in de loop der eeuwen de 'ware religie' eronder heeft gehouden en mensen ongelukkig heeft gemaakt, is volgens Kranenburg zo vals als wat en, zegt hij, "daarmee bewijst de auteur de R.-K. Kerk een slechte dienst. Het gaat hem er niet om de kerk te hervormen, maar om mensen de kerk te doen verlaten."

De aan de Theologische Universiteit in Kampen op het gnostische Evangelie van Maria gepromoveerde predikante dr. Esther de Boer was veel positiever over De Da Vinci Code. "Het boek maakt de lezer op z'n minst nieuwsgierig naar de vragen die Brown indringend aan de orde stelt: waarom de kerk seksualiteit zo lang als zondig heeft beschouwd, en waarom de kerk de vrouw een tweederangs positie heeft toebedeeld." Zij ziet in het boek "een duidelijke waarschuwing aan alle religies om iets te doen aan de achtergestelde positie van de vrouw". Dat het boek van Brown mensen tot verder zoeken en nadenken aanzet, leidt zij af uit het feit dat ook de vele boeken die ůver De Da Vinci Code gaan, mateloos populair zijn.

Moderne mythe

De katholieke onderzoeker dr. Marcel Poorthuis van de KTU was het niet met Kranenborg eens dat De Da Vinci Code schadelijk is omdat zo veel mensen het serieus nemen. "Op dat punt hanteert Kranenborg een te historische waarheidsopvatting. Brown heeft zoiets als een moderne mythe geschreven, en daarmee speelt hij knap in op het moderne levensgevoel. Maar als je naar het spirituele gehalte kijkt, vind ik dat hij niets te bieden heeft. Er zit een merkwaardige leegte in het boek. In die zin past het ook niet in de esoterische traditie. En literair stelt het al evenmin wat voor; van enige psychologische ontwikkeling bij de hoofdpersonen is geen sprake."

Tijdens de forumdiscussie stelden verschillende vrouwelijke bezoekers van het symposium in het boek "een wanhopige kreet te zien om een menselijker kerk, waarin vrouwelijke waarden als liefde, geborgenheid, zachtheid meer ruimte krijgen". Kranenborg was het niet eens met de suggestie dat het in de kerken alleen maar om macht gaat. "De kerken zijn de afgelopen jaren veel vriendelijker, aardiger en zachter geworden."

Op dat punt was Marcel Poorthuis het volledig met hem eens. "Zowel de Protestantse Kerk als de Rooms-katholieke Kerk zijn heel goed bezig. De mensen die de kerk de afgelopen decennia de rug hebben toegekeerd, deden dat echt niet vanuit een soort profetisch bewustzijn, waarvoor ze achteraf gelijk krijgen door de 'onthullingen' in het boek van Dan Brown. Het is gewoon zo dat veel mensen met geen stok de deur uit te krijgen zijn als het gaat om levensbeschouwelijke onderwerpen."

Het symposium, dat georganiseerd was door het Instituut voor Theologische Vorming Luce van de Katholieke Universiteit Utrecht, trok ruim honderdvijftig mensen. De integrale teksten van de lezingen van dr. Esther de Boer en van Anne-Mareike Wetter (over 'het goddelijke in de vrouw' zijn vanaf vanmiddag te vinden op de website van Luce (www. luce.nl, onder publicaties). In het Centraal Weekblad van 4 februari stond een recensie over het boek van Reender Kranenborg.

 

Opus Dei - Escriva Works - Romana - heilige Jozefmaria - De Boog 
Gegevens over Opus Dei 
Vaticaan - Katholiek Nederland

Nedstat Basic - Gratis web site statistieken
Eigen homepage website teller