NRC Handelsblad
Start Omhoog NRC Handelsblad NRC Handelsblad EO Boekenwijzer Trouw Friesch dagblad Reform. Dagblad 1 Reform. Dagblad 2 RKNieuws.net De geheimen van Maria Magdalena Achtergronden Da Vinci Code gnosticisme Times of London Weekly Standard Catholic News Service Chicago Sun-Times New York Daily News CNN Crisis The Da Vinci Hoax Envoy Haaretz Daily Introvigne Our Sunday Visitor Pittsburgh Post-Gazette

 

Start
Omhoog

 

De Da Vinci Code: feiten of fictie?

Glas-in-lood-raam in de St. Sulpice kerk in Parijs,
een van de locaties in het boek De Da Vinci Code.
De initialen zouden voor de 'Priorij van Sion' staan.

De Da Vinci Code is de populairste roman van dit moment. Wereldwijd zijn al tien miljoen exemplaren verkocht. Het boek roept protesten op en een heel hoop vragen. Een leeswijzer.

Door Jan Benjamin
© NRC Handelsblad, 30 augustus 2004

"Pas op," zegt de verkoopster van boekhandel Zwaan en Ter Burg in Alkmaar bij het afrekenen. "Het boek is zeer verslavend. Het kost je je nachtrust."

"Pas op," zeggen critici. "Het boek is een directe aanval op de fundamenten van het christendom."

'Het boek' is De Da Vinci Code van de tot voor kort onbekende Amerikaanse auteur Dan Brown. De historische thriller beschrijft de zoektocht van de Amerikaanse professor Robert Langdon en de Franse cryptografe (ontcijferaar van codes en geheimschriften) Sophie Neveu naar de Heilige Graal. De moord op de curator van het Louvre, Jacques Saunière, brengt de twee op het spoor van een complot binnen het Vaticaan. Aan de hand van geheime symboliek in het werk van Leonardo da Vinci onthullen zij 'de waarheid' over de Graal en het christelijke geloof.

Dan Brown doet schokkende onthullingen. Jezus Christus en Maria Magdalena waren getrouwd, schrijft hij. Zij hadden een dochter en hun nageslacht leeft voort in Frankrijk en Groot-Brittannië. De kerk heeft dat eeuwen ontkend. Een geheim genootschap genaamd de 'Priorij van Sion', waarvan onder andere Leonardo da Vinci, Isaac Newton en Jacques Saunière lid waren, heeft Jezus' nageslacht beschermd tegen de kwaadwillende Kerk. Want die vond zo'n wereldse voorstelling van Jezus schadelijk voor het geloof. Verder beschrijft Brown de rooms-katholieke organisatie Opus Dei als een kwaadaardige club.

Voor veel fans gaat de fascinatie verder dan het lezen van het boek. Zij bezoeken massaal de locaties die Brown beschrijft. In het Louvre in Parijs vragen zij aan suppoosten in welke zaal curator Jacques Saunière is vermoord. In Londen is het bezoek aan de Temple Church de afgelopen maanden verdubbeld. En in Schotland dwongen Amerikaanse scholieren de chauffeur van hun toerbus om te rijden langs Rosslyn Chapel. Daar ontdekt Sophie Neveu in het boek de waarheid over haar familie. "Ligt hier de Heilige Graal begraven," willen de bezoekers aan de Schotse kapel weten. Het boek beschrijft echter dat de Graal, wat dat ook moge zijn, zich elders bevindt.

Lezers hebben moeite om feit en fictie te scheiden

Lezers hebben moeite om feit en fictie te scheiden. "Bestaat de Heilige Graal? Ik weet het niet," zegt lezer Marko Draisma in de trein naar Utrecht. Hij heeft alle vier boeken van Dan Brown gelezen. "Door het boek ben ik gaan twijfelen over allerlei aspecten van de Bijbel en het geloof waarvan ik eerst dacht dat ze vaststonden."

Wat is er nu eigenlijk waar van De Da Vinci Code? Alles, zegt auteur Dan Brown in zoveel woorden. "Als ik een non-fictieboek zou schrijven zou ik niets veranderen," zei hij in een van zijn interviews. Op de allereerste pagina van De Da Vinci Code schrijft hij onder de kop 'Feiten': "Alle beschrijvingen van kunstwerken, architectuur, documenten en geheime rituelen in dit boek zijn waarheidsgetrouw."

Wat een brutaliteit, schreeuwden critici. De feiten kloppen van een kanten, het is godslaster, Brown ziet dingen die er niet zijn. Vooral in de Verenigde Staten krijgt Brown woedende reacties van kerkhistorici, orthodoxe christenen en kunstkenners.

"De Da Vinci Boek is een directe aanval op Jezus Christus, op de kerk en op iedereen die in hem gelooft," aldus de Amerikaanse dominee Erwin Lutzer in een tv-programma op MSNBC in april van dit jaar. Lutzer is auteur van 'The Da Vinci Deception', waarin hij ten strijde trekt tegen "deze aanval op de fundamenten van het christendom". In de VS zijn al tientallen boeken verschenen die de waarheid over De Da Vinci Code beschrijven.

Veel 'feiten' uit het boek zijn op zijn minst discutabel

Bij nadere bestudering blijken veel 'feiten' uit het boek op zijn minst discutabel. Brown werkt enigszins als filmregisseur Michael Moore. Hij combineert heel slim bekende mythes zoals de Heilige Graal, verzint er iets bij en bouwt kritiekloos voort op soms twijfelachtige bronnen. Geen probleem in een roman, maar het wringt nogal als de auteur doet voorkomen alsof het allemaal waar is.

Maar knap is het wel dat hij deze zogenoemde waarheden blijkbaar zodanig presenteert dat miljoenen fans ze geloven en duizenden critici zich zoveel moeite geven ze te weerleggen.

Heb je het boek gelezen en wil je weten waar de waarheid eindigt en de fictie begint? Lees dan de 'Zeven vragen en antwoorden over De Da Vinci Code.

 

Opus Dei - Escriva Works - Romana - heilige Jozefmaria - De Boog 
Gegevens over Opus Dei 
Vaticaan - Katholiek Nederland

Nedstat Basic - Gratis web site statistieken
Eigen homepage website teller