Katholiek Nederland
Start Omhoog Gazet van Antwerpen Katholiek Nederland Corriere della Sera U-blad

 

Start
Omhoog

Nieuwe bewegingen geen sektes

Hilversum (Van onze redactie/Zenit) 16 juli 2003

Nieuwe religieuze bewegingen als Opus Dei en Het Werk worden in de pers regelmatig als sektes afgeschilderd of minstens beschuldigd van sektarische trekjes. Het internationale theologentijdschrift Concilium deed onderzoek naar deze rooms-katholieke gemeenschappen en kwam tot een duidelijke conclusie: de bewegingen zijn géén sektes.

Wetenschappelijk

Het onderzoek werd uitgevoerd door de Wetenschappelijke Commissie van Concilium onder leiding van de historicus Alberto Meloni. De gemeenschappen werden onderzocht vanuit geschiedkundig, theologisch, kerkrechtelijk en sociologisch perspectief. De onderzoeksresultaten zijn in het nieuwste nummer van Concilium gepubliceerd.

Gemeenschappen

De nieuwe kerkelijke groepen worden vaak ‘lekenbewegingen’ genoemd, maar zelf geven ze de voorkeur aan het predikaat ‘gemeenschappen’. De meeste van hen werden na het Tweede Vaticaans Concilie gesticht, terwijl daarvóór al het inspiratiemoment lag. Het idee van Focolare ontstond bijvoorbeeld tijdens de Tweede Wereldoorlog bij onder anderen de jonge Italiaanse vrouw Chiara Lubich, de huidige leider van de Focolarini. Andere bekende gemeenschappen zijn Opus Dei, de Neocatechumenale Weg, Communione e Liberazione, Regnum Christi, Het Werk en Sant’ Egidio. Ook de charismatische, op de Amerikaanse Pinksterkerken geënte groepen als de Gemeenschap Emmanuel, de Charismatische Vernieuwing en de Zaligsprekingen. Alle deze gemeenschappen zijn internationaal. Zij leggen sterke nadruk op de eigen taak van de leek in de Kerk.

Gehoorzaamheid en naastenliefde

“De bewegingen zijn religieuze organisaties. Ze zijn geen sektes, omdat ze boven alles verwijzen naar het gezag van de Kerk. Sterker nog, men kan zeggen dat ze een directe lijn met de leiding van de Kerk hebben.” Dat zegt Rosino Gibellini, directeur van Concilium, tegenover Radio Vaticana. Gibellini wijst ook op het charitatieve karakter van de bewegingen. Gehoorzaamheid aan een instantie die geen deel uitmaakt van een betreffende gemeenschap – de paus is namelijk geen lid van een beweging - en maatschappelijke inzet zijn volgens de Concilium-directeur twee elementen “die het onmogelijk maken hen sektes te noemen”.

Tegenbeweging, alternatief, exclusief

Een van de researchers, de Hongaarse theoloog Alexandre Ganoczy, toont aan dat een sekte in verhouding tot de officiële Kerk een tegenbeweging is die op alternatieve wijze heil belooft en niet-sekteleden van dat heil uitsluit. “In de praktijk is het kerkelijke karakter van deze bewegingen allerminst oppositioneel en ook niet exclusief. Daarom kan het begrip ‘sekte’ niet gebruikt worden.”

Nieuw leven

“Men kan niet doorgaan met de mentaliteit die deze bewegingen diskwalificeert. Zij moeten namelijk worden beoordeeld naar de maatstaf van een open kerkelijke context,” aldus Ganoczy. “Concilium, welke vrij is van een geïdeologiseerde analyse, heeft aangetoond dat deze bewegingen moeten worden geïntegreerd in een open kerkelijke context. Hiertoe moet iedereen een bijdrage leveren.” De theologieprofessor aan de universiteit van Würzburg voegt eraan toe: “Ik denk dat deze bewegingen de christelijke gemeenschapsstructuur nieuw leven inblazen.”

Het Werk

In 1996 kwam de internationale gemeenschap Het Werk, in Nederland en België in opspraak. Zij werd in diverse media een ‘katholieke sekte’ genoemd naar aanleiding van verklaringen van ex-leden van Het Werk. Zij zeiden dat ze zwaar te lijden hadden gehad onder de sociale manipulatie van de gemeenschapsoversten. De leiding zou leden onder druk hebben gezet om alle banden met de buitenwereld door te snijden. Zij zouden daartoe middelen als de biecht, persoonlijke repressie en isolatie gebruiken. Bisschop Wiertz van Roermond in wiens bisdom enkele ‘Werk’-leden pastoor zijn, nam het op voor de gemeenschap. Kardinaal Danneels was in 1997 minder enthousiast in de verdediging van Het Werk, nadat verscheidene rk-bewegingen op de lijst stonden van een sekterapport van het Belgisch Parlement. Danneels nam het op voor het Opus Dei en de charismatici, maar niet voor Het Werk. Hij baseerde zich op een groot aantal klachten over de gemeenschap die bij hem binnenkwamen.

 

Opus Dei - Escriva Works - Romana - heilige Jozefmaria - De Boog 
Gegevens over Opus Dei 
Vaticaan - Katholiek Nederland

Nedstat Basic - Gratis web site statistieken
Eigen homepage website teller