Veel gestelde vragen
Start Opus Dei Veel gestelde vragen Plaats in de kerk EscrivŠ de Balaguer Heilig leven Getuigenissen Controverse Contact Sitemap

 

Start

Wat is het Opus Dei?

Wat is het Opus Dei?

Het is een personele prelatuur van de Rooms-katholieke Kerk die gewone leken helpt de heiligheid na te streven in hun dagelijkse bezigheden, in het bijzonder door hun werk. 

Het Opus Dei werd in 1928 gesticht door Jozefmaria EscrivŠ, een zesentwintigjarige katholieke priester die in 1975 stierf en in 2002 door paus Johannes Paulus II heilig werd verklaard.

Het Opus Dei is een "personele prelatuur", wat betekent dat?

Een "personele prelatuur" is een organisatievorm binnen de hiŽrarchische structuur van de Rooms-katholieke Kerk, met aan het hoofd een prelaat die verantwoording verschuldigd is aan de Congregatie voor de Bisschoppen; zowel leken als geestelijken kunnen ertoe behoren. De personele prelaturen worden door de Heilige Stoel opgericht ter verwezenlijking van bijzondere pastorale en organisatorische doelen en worden ingericht volgens statuten die de Heilige Stoel daartoe aanreikt. Het woord personele geeft aan, dat het gaat om personen, terwijl bijvoorbeeld bisdommen en parochies geografisch bepaald worden.

Is het Opus Dei bedoeld voor een bepaald soort mensen?

Hoe wordt men lid?

Nee. Het lidmaatschap van het Opus Dei staat open voor iedereen, ongeacht talenten, mogelijkheden of sociale achtergrond. God geeft de roeping en in de praktijk vinden we heel verschillende typen mensen onder de leden. Wanneer het Opus Dei de tijd heeft gehad om in een bepaald land te groeien, zal de sociale dwarsdoorsnede van de leden nauw aansluiten bij die van dat land. Een belangrijk doel van het Opus Dei is de algemene roeping tot heiligheid uit te dragen, hetgeen betekent, dat iedere mens afzonderlijk door God geroepen wordt heilig te worden, ongeacht de waarde die de samenleving aan zijn of haar baan of maatschappelijke positie toekent.

Onnodig te zeggen dat de gemeenschappelijke apostolaatwerken van het Opus Dei (scholen, ziekenhuizen en andere sociale projecten) voor iedereen openstaan, zonder onderscheid naar ras, nationaliteit, godsdienst of maatschappelijk niveau.

Wat is er nieuw aan het Opus Dei? 

Een functionaris van het Vaticaan zei eens tegen de heilige Jozefmaria, dat het Opus Dei "een eeuw te vroeg" was gekomen. Nieuwe aspecten van de geest van het Opus Dei zijn onder andere: 

Het bevorderen van de universele roeping tot heiligheid voor de gewone leek.
Een geest gebaseerd op de heiligende waarde van het gewone werk.
Een organisatie binnen de Kerk, die zich op deze idealen richt en die mannen en vrouwen, gehuwden en ongehuwden, leken en priesters van alle rassen, leeftijden en milieus samenbrengt. Allen trachten volgens deze geest te leven.
De verbreiding van dit ideaal over Europa, Amerika, AziŽ en Afrika wat, gezien het jaar waarin het Opus Dei gesticht werd, in een betrekkelijk gering aantal jaren gebeurde.
Een diep respect voor de autonomie van de leken in hun eigen omgeving (het brede panorama van de seculiere samenleving), waarin zij zichzelf niet zien als personen die optreden als een afgeleide van de geestelijkheid, maar als volwaardige leden van de Kerk, die handelen in overeenstemming met de roeping die zij ontvingen bij het doopsel en die bevestigd werd door het vormsel. Bij hun optreden in de wereld wenden ze, met volle vrijheid en persoonlijke verantwoordelijkheid, hun verschillende intellectuele of fysieke mogelijkheden aan, hun theoretische en praktische vaardigheden, hun beroepsbekwaamheid en deskundigheid, om zo hun werk en hun andere taken en verplichtingen goed te vervullen.

Toen het Opus Dei gesticht werd, werden veel van de aspecten van de geest ervan, hoewel gegrondvest op het evangelie, beschouwd als revolutionair voor die tijd, zozeer zelfs, dat sommigen de organisatie ketters noemden. Het ging dan om aspecten als een uitgesproken visie op de rol van de leek in de Kerk en in de wereld; de rol van de vrouw; de visie op het huwelijk als een weg die heilig kan maken; de opvatting over de wereld als een plaats waar men de heiligheid kan nastreven; en dat het vallen en opstaan, het wel en wee van het leven van alledag, de weg of een middel naar de heiligheid kan zijn. Veel van deze opvattingen werden later een onderdeel van de officiŽle leer van de Kerk, met name tijdens het Tweede Vaticaans Concilie.

Kan een gehuwde lid zijn van het Opus Dei?

Ja. In feite is de grote meerderheid van de leden getrouwd. Sommige leden trouwen niet en een klein aantal van hen is priester (minder dan twee procent van het totaal).

Welke verplichtingen nemen leden op zich en leggen de leden ook geloftes af?

Het Opus Dei kent geen geloftes: binnen het Opus Dei nemen de leden verplichtingen op zich, louter met hun doopbelofte als onderpand. Ze verplichten zich ertoe de heiligheid na te streven en anderen te helpen hetzelfde te doen, overeenkomstig de geest van het Opus Dei, dat wil zeggen op de eerste plaats door hun dagelijkse arbeid en door het vervullen van hun christelijke plichten.

Wat voor relatie hebben de leden met de plaatselijke bisschop en met andere kerkelijke structuren?

De relatie van de lekengelovigen van het Opus Dei met hun parochiepriester, de bisschop en de paus is precies dezelfde als die van andere katholieken. Net als andere katholieken moeten zij zich houden aan bisschoppelijke regelgeving, de leer en leiding van de bisschop volgen en overeenkomstig hun omstandigheden volledig deelnemen aan het parochieleven. Hun verplichtingen jegens het Opus Dei zijn extra verplichtingen die beginnen waar het gezag van de bisschop ophoudt en die betrekking hebben op gebieden (bijvoorbeeld geestelijke vorming en apostolaatswerk) waar gelovigen vrij zijn elk pad te kiezen dat naar de heiligheid voert.

Hoeveel leden telt het Opus Dei?

Meer dan 84.000 personen maken deel uit van de prelatuur, rond 1800 van hen zijn priester. Van het totaal aantal gelovigen bestaat ongeveer de helft uit vrouwen en de helft uit mannen. De spreiding over de werelddelen is bij benadering als volgt:

Afrika: 1.600
AziŽ en OceaniŽ: 4.700
Amerika: 29.000
Europa: 48.700

Wat doet het Opus Dei als organisatie?

Het helpt gewone christenen in de omstandigheden van alledag volgens hun christelijke roeping te leven, door hun de geestelijke steun en vorming te bieden die zij hiervoor nodig hebben. Het Opus Dei bevordert het besef van de algemene roeping tot heiligheid - de radicale idee dat iedere mens afzonderlijk door God wordt geroepen om heilig te worden - in het bijzonder de heiligheid in ieders gewone werk en dagelijks terugkerende bezigheden. Om dit te bevorderen worden er bezinningsdagen gehouden, bezinningsochtenden en -avonden, cursussen filosofie en theologie, is er persoonlijke geestelijke begeleiding, enzovoort. Dit alles geldt in de eerste plaats voor de leden, maar ook voor anderen die van deze geestelijke diensten gebruik willen maken.

Het belangrijkste apostolaat van het Opus Dei wordt verricht door elk van de leden afzonderlijk, die als onafhankelijke en verantwoordelijke individuen op eigen initiatief te werk gaan. Er bestaan ook gemeenschappelijke apostolaatwerken waarvan het Opus Dei de geestelijke en leerstellige aspecten voor zijn rekening neemt. Het gaat altijd om non-profit initiatieven, gericht op educatie, welzijn of andere sociale dienstverlening, zoals conferentieoorden, scholen, universiteiten, studentenhuizen, jeugdclubs, landbouwscholen en medische centra.

Wat doen de afzonderlijke leden?

Voor het overgrote deel hebben zij een baan, een gezin en sociale relaties net als iedereen; zij treden precies op dezelfde manier op als wanneer ze geen lid van het Opus Dei zouden zijn. De geest van het Opus Dei moedigt hen aan hun dagelijkse werkzaamheden te maken tot iets dat waardig is om aan God te worden opgedragen en om een grotere steun te zijn voor familie, vrienden en samenleving. Op deze manier proberen zij door hun werk en hun overige dagelijkse activiteiten in christelijke deugd te groeien en anderen aan te sporen hetzelfde te doen.

Om dit te bereiken ontvangen zij regelmatig de sacramenten en besteden ze elke dag enige tijd aan gebed en aan andere devoties. Zij trachten - vooral in kleine dingen - de christelijke praktijk van de versterving te beoefenen op hun werk en in hun gezin, door voorrang te geven aan de dingen van anderen, door aandacht voor details, enzovoort. Zij nemen elk jaar deel aan een bezinning en volgen ook cursussen over het geloof en over de wijze waarop zij hun geestelijk leven kunnen ontplooien.

Zijn de leden betrokken bij de politiek?

De leden kunnen betrokken zijn bij elke eerbare activiteit die zij willen. Zoals alle gelovigen en alle verantwoordelijke burgers, hebben leden van het Opus Dei een actieve belangstelling voor de bevordering van het algemeen welzijn, ook al zal de grote meerderheid geen actieve rol in de politiek spelen. Hun roeping als lekengelovigen is ervoor in te staan dat hun optreden in de maatschappij overeenstemt met de natuurlijke morele orde. Zij die betrokken zijn bij de politiek, vertegenwoordigen op geen enkele wijze het Opus Dei; als onafhankelijke en verantwoordelijke individuen volgen zij hun eigen inzichten op dezelfde manier en in dezelfde mate als wie dan ook. Het Opus Dei is niet geÔnteresseerd in de politieke activiteiten van zijn leden, noch draagt het daarvoor enige verantwoordelijkheid.

Is het lidmaatschap geheim?

Nee. In de statuten van het Opus Dei staat dat elke vorm van geheimzinnigheid vermeden dient te worden. Collega's, vrienden en bekenden van leden van het Werk zullen in de praktijk op de hoogte zijn van hun lidmaatschap, omdat ze hun dat vertellen en vooral door de manier waarop zij hun geloof beleven. Maar er is voor de leden geen aanleiding hun lidmaatschap publiekelijk bekend te maken, want de wijze waarop een leek binnen het Opus Dei probeert de heiligheid na te streven, is iets persoonlijks, een deel van zijn of haar privť-leven.

Hebben de leden de neiging eenzelfde standpunt in te nemen inzake politieke of sociale aangelegenheden?

Nee. De rol en de doestellingen van het Opus Dei blijven strikt beperkt tot de geestelijke en apostolische gebieden. Over elk thema waarover de Kerk geen standpunt heeft geformuleerd (bijvoorbeeld inzake het overgrote deel van de politieke, sociale en economische problematiek), kunnen de leden van het Opus Dei net als alle andere katholieke burgers in volledige vrijheid en onafhankelijkheid hun eigen mening vormen en elk standpunt innemen dat hun het beste lijkt. Het Opus Dei kan en wil daarbij geen rol spelen, nooit.

Is het Opus Dei rechts of conservatief?

Als er met "rechts" of "conservatief" bedoeld wordt, dat de leden proberen de leer van de Kerk te volgen, dan is het antwoord: ja. Maar als er politieke begrippen mee worden bedoeld dan is het Opus Dei "rechts" noch "links", omdat elk lid in deze zaken zelf beslist en men onder de leden een breed scala van meningen zal aantreffen, om welk politiek onderwerp het ook gaat.

In geestelijke en leerstellige zaken laten de leden zich, net als andere katholieken, vanzelfsprekend leiden door de leer van de Kerk, in zoverre die leer met betrekking tot een bepaald onderwerp duidelijk geformuleerd is. Maar zelfs in theologische en filosofische kwesties bestaat er bijvoorbeeld geen Opus-Dei-school en de leden zijn net zo vrij als andere katholieken om een oude of nieuwe aanpak te onderzoeken.

Op een ander niveau zouden heel wat aspecten van de geest van het Opus Dei niet als "conservatief" maar juist als radicaal en revolutionair beschouwd kunnen worden, karakteristieken die gedeeltelijk verantwoordelijk zijn voor misverstanden die het Opus Dei, in het bijzonder in het eerste jaren van zijn bestaan, heeft ondervonden.

Is het Opus Dei controversieel?

Het Opus Dei geniet een brede waardering, zowel binnen als buiten de Rooms-katholieke Kerk. Het Opus Dei is nog een jonge instelling van de Kerk. Zoals bij andere organisaties het geval is geweest, is het Opus Dei soms niet goed begrepen. Deze kritiek had soms betrekking op de trouw van het Opus Dei aan de paus, de bisschoppen of het katholieke geloof. Andere keren is de voornaamste oorzaak van een feitelijke of schijnbare controverse een verkeerd begrijpen van fundamentele punten zoals:

Niet in staat zijn te vatten, dat leden in kwesties die de maatschappij, de politiek, hun beroep en hun gezin betreffen, in volledige vrijheid en persoonlijke verantwoordelijkheid hun eigen beslissingen nemen;
Verwarring van de begrippen geheim(zinnig) en privť, twee geheel onderscheiden begrippen;
Het onvermogen om het verschil te zien tussen de seculiere of lekenstatus van de leden enerzijds en de canonieke status, met alles wat daarbij hoort, van het godgewijde leven anderzijds.

Wie echter een beetje vertrouwd is met de geschiedenis van de Kerk zal nauwelijks verbaasd of geshockeerd zijn bij wat rumoer en onenigheid rond een nieuwe instelling in de Kerk. Uiteindelijk waarschuwde Jezus Christus zijn volgelingen bij herhaling voor dit soort kritiek.

 

Opus Dei - Escriva Works - Romana - heilige Jozefmaria - De Boog 
Gegevens over Opus Dei 
Vaticaan - Katholiek Nederland

Nedstat Basic - Gratis web site statistieken
Eigen homepage website teller